Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından hazırlanan rehberde, kimlerin kurban kesebileceği, haygi hayvanların kurban edileceği, etin ve derinin nasıl değerlendirileceği ve hijyen konularında vatandaşlara uyarılarda bulunuldu. Kitapçıkta kurbanın dini yönü de anlatılıyor
Diyanet İşleri Başkanlığı, geçtiğimiz yıllarda yaşanan nahoş görüntüler için vatandaşı uyardı: Sokakta kurban kesmeyin. Belediyelerin kurduğu, tazyikli suyu olan hijyenik ortamları tercih edin.
Kurban Bayramı'nda, geçtiğimiz yıllarda olduğu gibi şehir içinde hoş olmayan görüntülerin olmaması için İstanbul Valiliği, Büyükşehir Belediyesi bir takım önlemler aldı. Kurban satış ve kesimi yapılacak merkezler bir noktada toplanarak, hijyen konusuna büyük önem veriyor. Diyanet İşleri Başkanlığı da yanınladığı 'Kurban Rehberi' adlı kitapçıkta, kurban kesilirken uyulması gereken hijyen şartları başta olmak üzere diğer konularda vatandaşları bilgilendirdi.
Kurban kesim işlemlerinin sağlıklı bir ortamda gerçekleştirilmesi için yerleşim merkezlerinde tazyikli suyu bulunan, zemini kolayca yıkanabilen etrafı kapalı mekanların tercih edilmesi gerektiği ifade ediliyor. Kurbanı yüzme ve parçalama işleminin hayvan askıya alınarak yapılması, ayrıca kesim yerinin ışıklandırma ve havalandırması, kullanılan malzemenin temizliği tavsiye ediliyor. Kurban etine çevreden bulaşabilecek mikroorganizmalar göz önünde bulundurularak 4 derecede muhafaza edilmesi, mümkün olduğu kadar büyük parçalara ayrılması öneriliyor.
AMAÇ ALLAHA YAKLAŞMAK
Diyanet İşleri Başkanlığı'nın yayınladığı kitapçıkta, kurban ibadetiyle ilgili bilinmesi gereken bilgileri içeriyor. İslam dinine göre 'Allah'a yaklaşmak' anlamına gelen kurban ibadeti, kurban olarak kesilmesi uygun olan hayvanın, ibadet niyetiyle usulune uygun kesilmesidir. Kurban başlıca, kurban bayramında kesilen kurban, (uhdiyye kurbanı) adak kurbanı, akika kurbanı ve hac için kesilen (hey kurbanı) gibi bölümlere ayrılır. Fıkıh mezheplerinin çoğuna göre, 'Uhdiyye kurbanı' sünnet olmakla birlikte, Hanefi mezhebinde tercih edilen görüş, kurbanın vacip olduğu yönündedir. İslamiyet'e göre kurban ibadetinin pek çok hikmeti ve amacı vardır. Kurban sadece et yardımı amaçlı bir ibadet değildir. Hatta etin dağıtılması bile vacip değil, sünnettir. Kurban ibadetinin özü, Allah'a yaklaştıran maddi bir fedakarlık ve 'O'nun emirlerine bir bağlılıktır. Kur'an-ı Kerim'de kurban ile ilgili çeşitli süreler ve ayetler yer almaktadır. Maide suresi 27, Hacce suresi 28 ve 37. ayetleri kurbanla ilgilidir.
Para ölçüsü nedir kimler yükümlü?
Kurban kesmek akıllı, buluğ çağına ermiş, dinen zengin sayılacak kadar mal varlığına sahip ve misafir olmayan Müslümanların yerine getireceği mali bir ibadettir. 20 miskal (80.18 gram) altın veya bunun değerinde para veya eşyaya sahip olan kişi dinen zengin sayılır. Dolayısıyla kurban kesmekle yükümlüdür.
Hangi hayvanlar kurban edilir?
Kurban, koyun, keçi, manda, deve ve sığırdan olur. Altı ayını tamamlayan koyun bir yaşını doldurmuş gibi gösterişli olursa kurban edilebilir. Hasta, zayıf ve düşkün, bir veya iki gözü kör, boynuzları kırık, dili, kuyruğu, kulakları, memesi kesik, dişlerinin çoğu dökük hayvanlardan kurban olmaz.
Ne zaman kesmek caizdir?
Kurban, bayram namazı kılınan yerlerde namaz kılındıktan sonra, bayram namazı kılınmayan yerlerde ise ikinci fecrin doğumundan sonra başlar. Zilhiccenin 12. günü güneş batıncaya kadar devam eder. Bu süre içinde gece ve gündüz kurban kesilebilir. Ancak, kurbanı gündüz kesmek daha faziletlidir.
Eti ve derisi nasıl değerlendirilmeli?
Peygamberimiz kurban etinin üçe taksim edilip, bir bölümünün kurban kesmeyen yoksullara dağıtılıp, bir bölümünün akraba ve komşularla paylaşılmasını, bir hissenin de evde bırakılmasını tavsiye etmiştir. Ailenin durumuna göre etin tamamı da evde bırakılabilir. Derisi de bir fakire veya hayır kurumuna verilmelidir.
Sopayla vurma kuyruğu burkma
Kurbanlık hayvan kesim yerine getirilirken rahatsız edici davranışlardan (sopayla vurma, kuyruğunu burma) gibi davranışlardan kaçınılmalıdır. Büyük baş hayvanlar gözleri bağlı olarak kesim yerine götürülmeli. Kesim sırasında hayvana acı çektirilmemeli ve kanın akmasına dikkat edilmelidir. Hayvan, strese sokulmadan uygun bir yöntemle kesilmelidir.
Kurbanın 'bedel'ini vermek kurban kesme yerine geçmez
Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu üyesi İsmail Karagöz, "Kurban kesmek yerine bedelini vermekle kurban ibadeti yerine getirilemez" dedi. İsmail Karagöz, kurban ibadetinin, ancak kurban olacak hayvanın usulüne uygun olarak kesilmesiyle gerçekleşeceğini kaydetti.
İbadetlerin; şekilleri, şartları, amaçları ve gerekçeleri olduğunu belirten Karagöz, şunları kaydetti: "İbadetlerdeki bu özelliklerin birbirinden ayrı düşünülmesi mümkün değildir. Kurban ibadeti, ancak kurban olacak hayvan usulüne uygun olarak kesilerek yerine getirilebilir. Bedelini ödemek suretiyle, kurban ibadeti yerine getirilmiş olmaz."
Karşılıksız olarak fakir ve muhtaçlara yardım etmek, iyilik ve ihsanda bulunmanın Müslüman'ın önemli vazifelerinden biri olduğunu ifade eden İsmail Karagöz, "Zaruret derecesinde ihtiyaç içerisinde bulunan kimseye yardım etmek dinimizde farz kabul edilmiştir. Ancak, bu iki ibadetin birbirinin alternatifi olarak sunulması doğru değildir" dedi.
RAPORSUZ HAYVANI KESMEYİN
Bu arada Sağlık Bakanlığı, Kurban Bayramı öncesi vatandaşları kurbanlıkların sağlıklı bir şekilde kesilmesi ve etlerinin tüketilmesi konularında uyardı. "Menşe-i Şahadetname"nin, hayvanların veteriner hekim kontrolünden geçtikleri ve sağlıklı olduklarını gösteren bir belge olduğu ifade edilerek, Menşe-i Şahadetnamesi ve sağlık raporu olmayan hayvanların kesinlikle kurbanlık olarak satın alınmaması gerektiği vurgulandı
